Raport pt. „Sceptycyzm wobec szczepień przeciwko COVID-19”

Raport pt. „Sceptycyzm wobec szczepień przeciwko COVID-19” przygotowały na zlecenie Fundacji Wiedzy i Dialogu Społecznego Agere Aude lingwistki z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Przygotowując raport, językoznawczynie przebadały 3650 komentarzy internetowych zamieszczonych pod postami Ministerstwa Zdrowia na Facebooku. Jest to opracowanie niezwykle cenne, aktualne, ważne i potrzebne.

Pandemia SARS-CoV-2 – szczególny czas w historii naszego świata. Momentem zwrotnym w walce z pandemią okazało się opracowanie szczepionki przeciw COVID-19. Na początku 2021 roku masowe szczepienia pozwoliły mieć nadzieję na rychły powrót świata do tego, który znaliśmy sprzed pandemii. Z czasem jednak zaczęło przebijać się do społecznej przestrzeni komunikacji coraz więcej głosów sceptyków szczepień. Ich głos stawał się coraz mocniejszy. Latem i jesienią 2021 roku, gdy okazało się, że liczba osób zaszczepionych dwiema dawkami była, zdaniem epidemiologów, zbyt mała, zaczęto w sposób często zaskakujący promować szczepienia, namawiać do nich. W raporcie lingwistki prezentują toposy argumentacyjne najczęściej aktualizowane w badanym materiale, a są to:

  1. Brak zaufania (zwłaszcza wobec rządzących/władzy, a także lekarzy i firm farmaceutycznym);

  2. Przekonanie o braku działania/słabym działaniu szczepionki;

  3. Przekonanie o tym, że szczepionka jest niebezpieczna dla zdrowia;

  4. Przekonanie o nieistnieniu wirusa SARS-CoV-2 lub o jego niewielkim wpływie na zdrowie;

  5. Przekonanie o tym, że pandemia została zaplanowana (teorie spiskowe);

  6. Wątpienie w zapewnienia o skuteczności dwóch dawek szczepionki;

  7. Przekonanie o istnieniu lepszych metod ochrony przed wirusem SARS-CoV-2 niż szczepienia (sposoby naturalne, leczenie objawowe);

  8. Przekonanie o marginalizacji znaczenia innych chorób;

  9. Przekonanie o posiadaniu wolności wyboru.

Istotnym elementem raportu są rekomendacje w zakresie dobrej komunikacji, a także zalecenia dotyczące strategii odpowiedzialnej komunikacji o szczepieniach.

Opracowanie przygotowały:

dr Bernadetta Ciesek-Ślizowska, dr Beata Duda, dr Ewa Ficek, dr Joanna Przyklenk, dr Katarzyna Sujkowska-Sobisz, prof. UŚ oraz dr Wioletta Wilczek.

Zdaniem konsultanta merytorycznego raportu prof. dra hab. Waldemara Czachura z Uniwersytetu Warszawskiego: „Raport stanowi w moim głębokim przekonaniu bardzo udaną próbę połączenia zainteresowań i możliwości poznawczych współczesnej lingwistyki i oczekiwań społeczeństwa, w tym także decydentów z obszaru polityki i komunikacji społecznej. Analiza dyskursów, a konkretnie toposów argumentacyjnych przy użyciu aparatu lingwistycznego pozwala, jak udowodniły lingwistki z Uniwersytetu Śląskiego, precyzyjnie uchwycić schematy myślenia pewnej grupy społecznej na temat szczepień przeciw COVID-19. Analizie przyświeca cel, z jednej strony zrozumienia, ale nie oceny sposobu myślenia określonej grupy społecznej, a z drugiej, jak jednoznacznie wynika z wypracowanych rekomendacji, Autorki z obywatelską postawą i zaangażowaniem podejmują trud oceny dyskursu jako zespołu oddziaływania różnych praktyk komunikacyjnych, kierując się szacunkiem dla Innego i odpowiedzialnością za jakość więzi we wspólnocie. Gratuluję Autorkom raportu i jestem przekonany, że spotka się on z zainteresowaniem osób odpowiedzialnych za jakość komunikowania społecznego w Polsce”.

Sceptycyzm wobec szczepień przeciwko COVID-19 – Raport 2022

Accessibility